Thuis cholesterol meten?

Het meten van cholesterol kan tegenwoordig eenvoudig vanuit huis worden gedaan. Bijvoorbeeld met een cholesterolmeter. In deze blog gaan we wat dieper in op cholesterol, de normale waarden en hoe je thuis kunt meten.

Soorten cholesterol

Cholesterol is een bouwstof van het lichaam. We maken onderscheid in HDL en LDL cholesterol. HDL is het goede en LDL het slechte cholesterol. Ook komen Triglyceriden aan bod. Deze 3 elementen bepalen jouw cholesterolgehalte. Zie ook: https://www.hartstichting.nl/risicofactoren/gids-cholesterol

Met HDL wordt het overbodige cholesterol uit het bloed verwijderd en naar de lever vervoerd. Hier wordt het afgebroken en daarna verdwijnt het uit het lichaam via de ontlasting en de gal. Het HDL-cholesterol staat daarom bekend als het goede cholesterol, omdat het een teveel aan LDL-cholesterol voorkomt. Een laag LDL-cholesterol en een hoog HDL-cholesterol zijn dus wenselijk. Regelmatig haalt men de twee termen door elkaar. Een handig ezelsbruggetje is door de letter L van LDL-cholesterol te linken aan ‘loser’ en door de letter H van HDL-cholesterol te linken aan ‘hero’.

Cholesterol meten

Het cholesterol kan op verschillende manieren worden vastgesteld. Bijvoorbeeld bij de huisarts, via een zelftest of met behulp van een cholesterolmeter. Eigenlijk wil je weten wat het HDL-, LDL- en Triglyceridengehalte is, en dus niet alleen het totaal cholesterolgehalte. Bij een huisarts, of bloedtest via een lab, wordt eigenlijk altijd onderscheid gemaakt in HDL, LDL en Triglyceriden. Sommige cholesterolmeters voor thuis tonen alleen het totaalcholesterol aan.

Cholesterol meten via huisarts

Via de huisarts kan een bloedtest worden aangevraagd. Bij de huisarts of prikpost wordt veneus bloed afgenomen en dit bloed wordt naar een lab gebracht. Daar wordt gekeken naar de 3 parameters: HDL, LDL en Triglyceriden. Het lab bepaalt een dergelijke uitslag aan de lopende band (letterlijk) en doet daar zo’n dag over. Daarna komt de uitslag van het lab naar de huisarts. De huisarts communiceert de uitslag vervolgens naar jou met juiste interpretatie van de waarden.

De test is bij de huisarts niet duur. Sowieso is het consult bij de huisarts gratis (verzekerd). De diagnostiek komt vaak uit het eigen risico. Dit gaat vaak om nog geen 15 euro voor een dergelijke test.

Cholesterol thuis meten

Je kunt ook thuis cholesterol meten. Er zijn verschillende meters op de markt. Een meter werkt eigenlijk zoals een glucosemeter. Soms is het zelfs een glucosemeter, maar eentje die naast glucose ook cholesterol kan meten. Ook zijn er echt specifieke cholesterolmeters op de markt.

Ook bij thuis meten is bloed nodig. Alleen kan dit via een vingerprik worden afgenomen. Bij de meter zit dus ook altijd een lancet of een prikker. Je neemt zelf bloed af en druppelt dit bloed op een teststrip die in de meter zit. Er is per meting een teststrip nodig. De teststrip bevat enzymes waarmee een reactie wordt opgewekt. In de meter wordt dit uitlezen en op het display verschijnt je waarde.

Let op: niet iedere meter toont de cholesterolwaarden opgesplitst in HDL, LDL en Triglyceriden. Soms toont de meter alleen het totaalcholesterol. Dit is een prima indicatie, maar voor sommigen niet voldoen. Houd daar rekening mee!

Waarden cholesteroltest

Uit de test komen bepaalde waarden. Dit zijn gewoon getallen. Er wordt gemeten in mmol/L. Dit is een meeteenheid. Dit geldt overigens voor Nederland. In veel andere landen wordt een ander meeteenheid gehanteerd.

LDL-cholesterol

LDL-cholesterol is dus het slechte cholesterol. Hoe lager dit is, hoe beter. De streefwaardes verschillen per persoon. Dit heeft te maken met je risico op hart- en vaatziekten. 

  • een LDL-cholesterol onder de 3,0 mmol/l is over het algemeen goed

Voor mensen met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten is de streefwaarde voor LDL-cholesterol lager: 

  • lager dan 2,6 mmol/l bij mensen met een hoog risico op hart- en vaatziekten
  • lager dan 1,8 mmol/l bij mensen met hart- en vaatziekten die jonger zijn dan 70 jaar

HDL-cholesterol

Dan het HDL-cholesterol: het goede cholesterol. Dit helpt bij het opruimen van het cholesterol uit het bloed. Er is geen streefwaarde. Maar een hogere waarde geeft mogelijk een lager risico op hart- en vaatziekten. Dit geldt voor HDL-waarden:

  • hoger dan 1,0 mmol/l bij mannen
  • hoger dan 1,2 mmol/l bij vrouwen

Triglyceriden

Ook voor het triglyceridengehalte geldt geen streefwaarde. Een waarde lager dan 1,7 mmol/l wijst op een lager risico op hart- en vaatziekten. 

Uitslag totaal cholesterol

Het totaal cholesterol is een optelsom van LDL-cholesterol en HDL-cholesterol. Daarnaast kan met het totaal cholesterol de cholesterolratio worden berekend. Dit wordt gedaan door het totaal cholesterol te delen door het HDL-cholesterol. Persoonlijke kenmerken van de tester bepalen uiteindelijk welke waarden normaal zijn. Zo is het risico op hart- en vaatziektes van invloed. Ook de leeftijd, de hematocrietwaarden en het geslacht spelen een rol. Dit zijn streefwaarden:

Lager dan 5,0 mmol/l = Normaal
Tussen 5,0 en 6,4 mmol/l = Licht Verhoogd
Tussen 6,5 en 7,9 mmol/l = Verhoogd
Hoger dan 8,0 mmol/l = Sterk Verhoogd

Er zijn geen normale cholesterolwaarden, maar de Hartstichting en het Voedingscentrum hanteren wel streefwaarden die als uitgangspunt kunnen worden genomen. Bij het totaal cholesterol wordt gekeken naar te hoge waarden. Een te laag totaal cholesterol komt bijna niet voor, omdat de lever zelf cholesterol aanmaakt. Lage waarden zijn dus vrij onschuldig.